Daty

Kalendarz dat

1890

  • 3.1

    W Petersburgu odbyła się prapremiera „Śpiącej królewny”, baletu z muzyką Piotra Czajkowskiego.

  • 7.1

    Gen. Stefan Dąb-Biernacki. Fot. CAW

    W majątku Gnojna w pow. Błonie urodził się Stefan Dąb-Biernacki, żołnierz Legionów Polskich i POW, generał WP, we wrześniu 1939 r. dowódca Armii "Prusy".

  • 9.1

    W Malych Svatonovicach urodził się Karel Czapek, czeski prozaik, jeden z prekursorów fantastyki naukowej; autor powieści „Krakatit”, "Inwazji jaszczurów" i „Listów z podróży”.

  • 9.1

    W Berlinie urodził się Kurt Tucholsky, niemiecki pisarz i publicysta pochodzenia żydowskiego, satyryk, autor piosenek, jeden z najważniejszych twórców politycznie i społecznie zaangażowanego kabaretu okresu Republiki Weimarskiej.

  • 15.1

    W Łęczycy urodził się Menachem Bornsztajn, „Ślepy Maks”, słynny gangster przedwojennej Łodzi, nazywany królem Bałut oraz łódzkim Alem Capone.

  • 17.1

    W Warszawie zmarł Władysław Taczanowski, ornitolog, autor prac opisujących ptaki Królestwa Polskiego, Syberii i Peru.

  • 6.2

    W Paryżu urodził się Władysław Folkierski, historyk literatury francuskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, minister  wyznań religijnych i oświecenia publicznego w rządzie RP na uchodźstwie.

  • 10.2

    W Moskwie urodził się Borys Pasternak, poeta, prozaik, tłumacz; autor powieści „Doktor Żywago”; laureat literackiej Nagrody Nobla (1958).

  • 10.2

    W Krakowie urodził się Zygmunt Wiehler, kompozytor, dyrygent, autor ponad tysiąca piosenek, wśród nich wielu przebojów, m.in. "Ada, to nie wypada" i "Nie kochać w taką noc to grzech".

  • 22.2

    W Przemyślu urodził się Kazimierz Opaliński, aktor, reżyser teatralny, znany m.in. z filmów „Dwie brygady”, „Człowiek na torze”, „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Klub profesora Tutki”, odtwórca roli Guślarza w inscenizacji „Dziadów” w reżyserii Kazimierza Dejmka w Teatrze Narodowym.

  • 8.3

    W Tarnopolu urodził się Eugeniusz Baziak, arcybiskup lwowski.

  • 9.3

    Wicepremier i minister spraw zagranicznych ZSRS Wiaczesław Mołotow na Okęciu. 1948.06.25. Fot. PAP/CAF

    W Kukarce w guberni wiackiej urodził się Wiaczesław Mołotow, przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRS (1930-1941), od 1939 r. komisarz spraw zagranicznych; sygnatariusz układu sojuszniczego z III Rzeszą, tzw. paktu Ribbentrop-Mołotow; wspólnie z innymi członkami BP KC WKP(b) podpisał uchwałę z 5 marca 1940 r. o rozstrzelaniu polskich jeńców wojennych przebywających w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz polskich więźniów przetrzymywanych przez NKWD - w wyniku tej decyzji zgładzono około 22 tys. obywateli polskich.

     

  • 15.3

    W Warszawie urodził się Kazimierz Bagiński, polityk, działacz ludowy, poseł na Sejm II RP, więzień brzeski; w latach II wojny światowej wiceprzewodniczący Rady Jedności Narodowej, aresztowany przez NKWD i skazany w „procesie szesnastu”.

  • 1.4

    W Krakowie urodził się Iwo Gall, reżyser teatralny scenograf, pedagog.

  • 8.4

    W Warszawie urodził się Zygmunt Drzewiecki, pianista, pedagog, jeden z twórców Międzynarodowego Festiwalu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, czterokrotny przewodniczący jury, profesor PWSM w Warszawie.

  • 1.5

    Na ziemiach polskich po raz pierwszy obchodzono Święto Pracy.

  • 10.5

    Alfred Jodl. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    W Wuerzburgu urodził się Alfred Jodl, niemiecki generał, szef sztabu w Naczelnym Dowództwie Wehrmachtu; w 1946 r. skazany za zbrodnie na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze.

  • 12.5

    Michał Grażyński. Fot. NAC

    W Gdowie koło Myślenic urodził Michał Grażyński, uczestnik powstań śląskich, wojewoda śląski (1926-1939), przewodniczący ZHP (1931-1939).

  • 15.5

    Ferdynand Goetel. Fot. NAC

    W Suchej Beskidzkiej urodził się Ferdynand Goetel, pisarz i publicysta. W 1943 r. w porozumieniu z Delegaturą Rządu RP na Kraj był członkiem delegacji zaproszonej przez władze niemieckie do Katynia.

  • 19.5

    W Kim Lien urodził się Ho Chi Minh, komunistyczny przywódca Wietnamu; współzałożyciel Komunistycznej Partii Indochin, twórca Ligi Niepodległości Wietnamu (1941); w latach 1946-1969 prezydent Demokratycznej Republiki Wietnamu.

  • 30.5

    W Poznaniu zmarł Julius Dinder, arcybiskup gnieźnieński i poznański w latach 1886-1890.

  • 3.6

    Oskar Kolberg. Źródło: BN Polona

    W Krakowie zmarł Oskar Kolberg, etnograf, folklorysta, kompozytor, autor przełomowej dla polskiej etnografii pracy "Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzęd, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce".

  • 12.6

    W Tulln urodził się Egon Schiele, austriacki malarz, grafik.

  • 16.6

    Stan Laurel i Olivier Hardy. Fot. NAC

    W Ulverston w Anglii urodził się Stan Laurel, komik, reżyser, scenarzysta i producent filmowy; wspólnie z Olivierem Hardy stworzył niezapomniany duet w serii komedii "Flip i Flap"; laureat honorowego Oscara w 1960 r.

  • 20.6

    Ukazało się pierwsze wydanie powieści „Portret Doriana Graya” Oscara Wilde.

  • 4.7

    Adam Mickiewicz. PAP/CAF/reprodukcja

    W Krakowie na Wawelu pochowano sprowadzone z Paryża szczątki Adama Mickiewicza.

  • 29.7

    W Auvers-sur-Oise śmiercią samobójczą zmarł Vincent van Gogh, holenderski malarz impresjonistyczny.

  • 20.8

    W Providence w stanie Rhode Island urodził się Howard Phillips Lovecraft, pisarz, jeden z prekursorów fantastyki naukowej.

  • 4.9

    Michał Rola-Żymierski. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    W Krakowie urodził się Michał Żymierski, pierwotnie Łyżwiński, pseud. Rola, żołnierz Legionów Polskich, generał WP, w 1927 r. skazany za nadużycie finansowe, zdegradowany i wydalony z wojska; po wyjściu z więzienia nawiązał współpracę z sowieckim wywiadem; od 1943 r. doradca wojskowy Sztabu Głównego Gwardii Ludowej, następnie dowódca Armii Ludowej (1944). W latach 1944-1947 naczelny dowódca Wojska Polskiego; od 1945 r. marszałek Polski; w 1946 r. stanął na czele Państwowej Komisji Bezpieczeństwa, koordynującej działania przeciwko środowiskom niepodległościowym. W 1953 r. aresztowany - zwolniony i zrehabilitowany w 1955 r.

  • 9.9

    W Mogilnie urodził się Kurt Lewin, niemiecki psycholog społeczny, pochodzenia żydowskiego, twórca teorii pola; wykładowca uniwersytetu w Berlinie; w 1932 r. wyemigrował do USA.

  • 15.9

    W Torquay w Anglii urodziła się Agatha Christie, pisarka, autorka 80 powieści i kilkunastu sztuk teatralnych; do klasyki literatury kryminalnej należą jej powieści "Morderstwo w Orient Expressie" i "Śmierć na Nilu" oraz sztuka "Pułapka na myszy".

  • 23.9

    Friedrich Paulus. Źródło: NAC

    W Breitenau urodził się Friedrich Paulus, niemiecki feldmarszałek, dowódca 6. Armii, która skapitulowała w 1943 r. pod Stalingradem; do 1953 r. przebywał w sowieckiej niewoli; zmarł w Dreźnie w 1957 r.

  • 2.10

    W Nowym Jorku urodził się Julius Marx, znany jako Groucho, aktor, komik, jeden z pięciu słynnych braci Marx, występujących w rewiach i filmach, zagrał m.in. w „Małpim interesie”, „Kaczej zupie” i „Nocy w operze”.

  • 10.10

    W Grazu urodził się Fryderyk Jarosy, konferansjer, reżyser, aktor.

  • 14.10

    Gen. Dwight Eisenhower. Fot. PAP/EPA

    W Denison w stanie Teksas urodził się Dwight Eisenhower, w czasie II wojny światowej naczelny dowódca Sprzymierzonych Sił Ekspedycyjnych w Europie (1943-1945); szef sztabu armii amerykańskiej (1945-1948); naczelny dowódca wojsk NATO w Europie (1951-1952); prezydent USA w latach 1953-1961. 

  • 6.11

    Ksiądz Piotr Ściegienny. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Lublinie zmarł ksiądz Piotr Ściegienny, działacz chłopski i niepodległościowy.

  • 22.11

    Gen. Charles de Gaulle. Fot. PAP/CAF/S. Dąbrowiecki

    W Lille urodził się Charles de Gaulle, francuski generał, w czasie II wojny światowej współzałożyciel i przywódca Komitetu Wolnej Francji, a następnie Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego; premier Tymczasowego Rządu (1944-1946); prezydent Republiki Francuskiej w latach 1959-1969; twórca politycznego systemu V Republiki.

  • 27.11

    Gen. Józef Olszyna-Wilczyński. Źródło: NAC

    W Zwierzyńcu pod Krakowem urodził się Józef Olszyna-Wilczyński, gen. WP, we wrześniu 1939 r. dowódca Grupy Operacyjnej "Grodno". Rozstrzelany przez sowieckich żołnierzy po wzięciu do niewoli.

  • 5.12

    W Wiedniu urodził się Fritz Lang, reżyser, scenarzysta, aktor; jeden z głównych twórców kina ekspresjonistycznego; reżyser filmów „Zmęczona śmierć”, "Doktor Mabuse", "Metropolis", "M - Morderca".

  • 10.12

    Zakończono budowę New York World Building – pierwszego drapacza chmur w Nowym Jorku. Liczący 109 metrów wysokości budynek rozebrano w roku 1955.

  • 12.12

    Prof. Kazimierz Ajdukiewicz. Źródło: Wikimedia Commons

    W Tarnopolu urodził się Kazimierz Ajdukiewicz, filozof, logik.

  • 21.12

    W Krośnie urodził się Jan Konstanty Dąbrowski, historyk średniowiecza, profesor uniwersytetów wileńskiego i krakowskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

  • 21.12

    W Kłyżowie (powiat Nisko) urodził się Adam Kuryłowicz, działacz związkowy, polityk, członek Polskiej Partii Socjalistycznej, wieloletni prezes Związku Zawodowego Kolejarzy; w PRL poseł, minister pracy i polityki społecznej, członek KC PZPR. 

  • 24.12

    Walerian Czuma. Fot. Wikipedia

    W Niepołomicach urodził się Walerian Czuma, żołnierz Legionów Polskich, dowódca oddziałów polskich na Syberii (1918-1920), generał WP; bohaterski dowódca obrony Warszawy we wrześniu 1939 r.

  • 29.12

    W rezerwacie Pine Ridge żołnierze 7. pułku kawalerii USA zamordowali 153 Indian plemienia Lakota (50 Indian zostało rannych). Wydarzenie to przeszło do historii jako „masakra nad Wounded Knee” i została uznana za symboliczne zakończenie wojen z plemionami indiańskimi.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL