Daty

Kalendarz dat

1794

  • 7.1

    Rada Nieustająca zniosła order Virtuti Militari i zakazała noszenia orderów przyznanych dotychczas.

  • 21.2

    Pod naciskiem posła rosyjskiego Igelströma Rada Nieustająca uchwaliła redukcję stanu armii polskiej o połowę i przymusowe wcielenie zwolnionych ze służby do armii pruskiej i rosyjskiej.

  • 1.3

    W Warszawie w Teatrze Narodowym odbyła się premiera pierwszej polskiej opery Wojciecha Bogusławskiego i Jana Stefaniego „Cud mniemany, czyli krakowiacy i górale”; dzieło zaginęło i zostało odnalezione dopiero w 1929 r. przez Leona Schillera, który okrzyknął je "polską operą narodową".

  • 14.3

    Portret gen. Józefa Bema. Źródło: CBN Polona

    W Tarnowie urodził się Józef Bem, uczestnik wojny 1812-1813 i powstania listopadowego; w czasie Wiosny Ludów dowódca rewolucyjnego Wiednia; podczas powstania węgierskiego (1848-1849) stał na czele wojsk w Siedmiogrodzie, a następnie był naczelnym wodzem armii węgierskiej; po upadku powstania służył w armii tureckiej jako Murat Pasza.

  • 24.3

    Fragment obrazu Michała Stachowicza „Przysięga Tadeusza Kościuszki na Rynku Krakowskim”. Fot. PAP/W. Kryński

    Na Rynku Głównym w Krakowie Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę, ogłaszając tym samym akt powstania narodowego, znanego w historii jako Insurekcja Kościuszkowska. 

  • 4.4

    "Kościuszko pod Racławicami", W. Kossak i J. Styka. Źródło: BN Polona

    W bitwie pod Racławicami powstańcy dowodzeni przez Tadeusza Kościuszkę pokonali wojska rosyjskie gen. Aleksandra Tormasowa; w bitwie wsławili się kosynierzy, a do narodowej legendy przeszedł Bartosz Głowacki.

  • 8.4

    Za zasługi w bitwie pod Racławicami naczelnik insurekcji Tadeusz Kościuszko mianował Bartosza Głowackiego chorążym regimentu grenadierów krakowskich.

  • 17.4

    Powstanie kościuszkowskie: W Warszawie wybuchła insurekcja, wojska rosyjskie stacjonujące w stolicy zostały pobite i wyparte z miasta; wśród dowódców stołecznych walk wyróżnił się radny miasta, szewc Jan Kiliński.

  • 22.4

    Powstanie kościuszkowskie: W Wilnie pod wodzą płk. Jakuba Jasińskiego wybuchła insurekcja.

  • 25.4

    Szymon Kossakowski. Źródło: Wikimedia Commons

    W Wilnie jako zdrajca powieszony został Szymon Kossakowski, generał, hetman wielki litewski od 1793 r.; stronnik Rosji, organizator konfederacji targowickiej na Litwie.

  • 7.5

    Tadeusz Kościuszko. Źródło: CBN Polona

    W obozie pod Połańcem naczelnik powstania Tadeusz Kościuszko ogłosił uniwersał połaniecki - dokument dot. poprawy warunków życia chłopów, mający zachęcić ich do wstępowania do armii powstańczej.

  • 8.5

    Rewolucja francuska: W Paryżu zgilotynowany został Antoine Lavoisier, chemik, przyrodnik; działacz gospodarczy, członek francuskiej Akademii Nauk.

  • 9.5

    Insurekcja kościuszkowska: w Warszawie powieszeni zostali z wyroku sądu kryminalnego przywódcy konfederacji targowickiej: biskup inflancki Józef Kazimierz Kossakowski, hetman wielki koronny Piotr Ożarowski, marszałek Rady Nieustającej Józef Ankwicz i hetman polny litewski Józef Zabiełło.

  • 6.6

    Pod Szczekocinami wojska dowodzone przez Tadeusza Kościuszkę zostały pokonane przez połączone siły armii rosyjskiej i pruskiej. W walce zginął m.in. Bartosz Głowacki.

  • 15.6

    Insurekcja kościuszkowska: wojska pruskie sprzymierzone z wojskami rosyjskimi zajęły Kraków.

  • 27.6

    W Wiedniu zmarł Wenzel von Kaunitz, kanclerz Austrii w latach 1753-1792; inspirator udziału monarchii habsburskiej w I rozbiorze Rzeczypospolitej.

  • 28.6

     W Warszawie w czasie trwającej insurekcji doszło do krwawych rozruchów. Z inspiracji jakobinów warszawski lud zaatakował więzienia i dokonał samosądu nad targowiczanami. Powieszono m.in. biskupa wileńskiego Ignacego Massalskiegooraz kasztelana przemyskiego Antoniego Czetwertyńskiego.

  • 13.7

    Insurekcja kościuszkowska: Początek oblężenia Warszawy przez wojska rosyjskie i pruskie.

  • 19.7

    Insurekcja kościuszkowska: początek dwudniowego nieudanego szturmu Rosjan na Wilno.

  • 27.7

    Przewrót 9 thermidora (wg kalendarza rewolucyjnej Francji): Konwent Narodowy obalił Maksymiliana Robespierre’a; przywódca jakobinów i jego najbliżsi współpracownicy, brat Augustyn Robespierre, Antoine Saint-Just, Georges Couthon, zostali aresztowani.

  • 28.7

    Maksymilian Robespierre. Fot. Wikimedia Commons

    W Paryżu zgilotynowani zostali przywódcy klubu jakobinów: Maksymilian Robespierre, Antoine Saint-Just, Augustyn Robespierre, Francois Hanriot i Georges Couthon.

  • 1.8

    Pod Słonimem koło Grodna rozpoczęła się dwudniowa bitwa pomiędzy wojskami Insurekcji Kościuszkowskiej dowodzonymi gen. Karola Sierakowskiego i wojskami rosyjskimi, zakończona zwycięstwem Polaków i Litwinów.

  • 12.8

    Prymas Michał Poniatowski. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł książę Michał Poniatowski, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1785 r.

  • 12.8

    Insurekcja kościuszkowska: wojska rosyjskie zdobyły Wilno.

  • 16.8

    Władze insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wprowadziły do obiegu pierwsze polskie banknoty.

  • 21.8

    Insurekcja kościuszkowska: w Wielkopolsce wybuchło antypruskie powstanie.

  • 23.8

    Portret Tadeusza Kościuszki pędzla Kazimierza Wojniakowskiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu. Fot. PAP

    Naczelnik insurekcji Tadeusz Kościuszko powołał Sąd Kryminalny Wojskowy, który rozpatrywał sprawy osób podejrzanych o zdradę narodu oraz działanie na szkodę powstania.

  • 10.10

    Kazimierz Wojniakowski "Portret Tadeusza Kościuszki". Fot. PAP/W. Kryński, T. Prażmowski

    Insurekcja kościuszkowska: Klęska powstańców w bitwie z wojskami rosyjskimi pod Maciejowicami; w walkach zginęło ok. 4 tys. powstańców; ranny Tadeusz Kościuszko dostał się do rosyjskiej niewoli.

  • 12.10

    Tadeusz Kościuszko. Fot. PAP/Reprodukcja

    Po klęsce bitwy pod Maciejowicami i dostaniu się do niewoli rosyjskiej Tadeusza Kościuszki naczelnikiem insurekcji został Tomasz Wawrzecki.

  • 4.11

    W walce z wojskami rosyjskimi na warszawskiej Pradze zginął gen. Jakub Jasiński; przywódca insurekcji w Wilnie w 1794 r.; poeta, satyryk, bajkopisarz, autor utworów politycznych o charakterze rewolucyjnym.

  • 4.11

    Aleksandr Suworow. Fot. Wikimedia Commons

    Powstanie kościuszkowskie: Po zdobyciu prawobrzeżnej części Warszawy wojska rosyjskie, dowodzone przez gen. Aleksandra Suworowa, dokonały rzezi jej mieszkańców; liczbę ofiar szacuje się na kilkanaście tysięcy.

  • 5.11

    Powstanie Kościuszkowskie: przed wojskami rosyjskimi skapitulowała Warszawa.

  • 9.11

    Powstanie kościuszkowskie: wojska rosyjskie wkroczyły do Warszawy.

  • 16.11

    Koniec insurekcji kościuszkowskiej; pod Radoszycami nastąpiło rozwiązanie oddziałów powstańczych i kapitulacja przed rosyjskim wojskiem; po upadku powstania Rosja, Niemcy i Austria dokonały trzeciego rozbioru Polski.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL