Daty

Kalendarz dat

1899

  • 10.1

    Krakowskie czasopismo „Życie” opublikowało esej Stanisława Przybyszewskiego „Confiteor”, uznany wkrótce za manifest polskiego modernizmu.

  • 11.1

    W Monasterzyskach urodził się Horacy Safrin, pisarz, poeta, dramaturg, tłumacz pochodzenia żydowskiego.

  • 12.1

    W Markowicach (obecnie dzielnica Raciborza) urodził się Arka Bożek (właśc. Arkadiusz Bożek), polski działacz narodowy na Śląsku Opolskim, uczestnik powstań śląskich.

  • 27.1

    W Lublinie urodziła się Maria Górczyńska, aktorka teatralna i filmowa, uczestniczka powstania warszawskiego.

  • 3.2

    Juliusz Kossak. Źródło: Wikipedia

    W Krakowie zmarł Juliusz Kossak, malarz, ilustrator; autor wielu obrazów przedstawiających sceny historyczne i batalistyczne, m.in. „Sobieskiego pod Wiedniem”, „Bitwy pod Raszynem”, „Odsieczy smoleńskiej”.

  • 20.2

    W Warszawie urodził się Leon Wójcikowski, tancerz, choreograf, solista Les Ballets Russes Sergiusza Diagilewa i baletu Anny Pawłowej, kierownik Polskiego Baletu Reprezentacyjnego, profesor warszawskiej PWST.

  • 1.3

    W Lęborku urodził się Erich von dem Bach-Zelewski, generał SS, dowódca niemieckich oddziałów tłumiących powstanie warszawskie; zbrodniarz wojenny.

  • 2.3

    W Limie zmarł Ernest Malinowski, inżynier, ekspert budownictwa kolejowego, projektant Transandyjskiej Linii Kolejowej w Peru, jednej z najwyżej położonych linii kolejowych świata.

  • 4.3

    W Racławówce urodził się Józef Baran-Bilewski, kapitan Wojska Polskiego, sportowiec, mistrz Polski w pchnięciu kulą i rzucie dyskiem, rekordzista Polski, olimpijczyk; zamordowany w 1940 roku w Katyniu.

  • 8.3

    W Warszawie urodził się Jan Ciecierski, aktor, reżyser, autor pamiętników, znany m.in. z ról w filmach „Pierwsze dni”, „Aktorzy prowincjonalni”, „Dyrygent” oraz roli Józefa Matysiaka w popularnej powieści radiowej „Matysiakowie”.

  • 13.3

    Jan Lechoń. Fot. NAC

    W Warszawie urodził się Jan Lechoń, poeta, eseista, tłumacz, krytyk teatralny i literacki, związany z grupą artystyczną „Skamander”.

  • 18.3

    Księżna Izabella z Czartoryskich Działyńska. Fot. Muzeum Narodowe w Poznaniu. Źródło: Wikimedia Commons

    W Mentona we Francji zmarła Izabella z Czartoryskich Działyńska, kolekcjonerka dzieł sztuki, twórczyni muzeum na zamku w Gołuchowie i finansującej jego funkcjonowanie ordynacji gołuchowskiej.

  • 1.4

    We Lwowie zmarł Leonard Marconi, rzeźbiarz, autor lwowskiego pomnika Aleksandra Fredry (po wojnie przeniesionego do Wrocławia), i stojącego na Wawelu pomnika Tadeusza Kościuszki.

  • 2.4

    W Karniewku koło Pułtuska urodził się Dobiesław Damięcki, aktor, reżyser; prezes ZASP (1945-1948); ojciec aktorów Damiana i Macieja Damięckich.

  • 10.4

    W Bronowicach pod Puławami urodziła się Ewa Szelburg-Zarembina, poetka, pisarka, pedagog, pierwszy Kanclerz Kapituły Orderu Uśmiechu, autorka licznych książek dla dzieci i młodzieży.

  • 19.4

    Stanisław Kierbedź. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł Stanisław Kierbedź, inżynier, budowniczy mostów stalowych, m.in. mostu Aleksandrowskiego w Warszawie.

  • 28.4

    Prof. Stanisław Lorentz. Fot. PAP/CAF/E. Uchymiak

    W Radomiu urodził się Stanisław Lorentz, historyk sztuki, muzeolog, wieloletni dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie (1935-1982).

  • 1.5

    Stanisław Skarżyński. Fot. NAC

    W Warcie urodził się Stanisław Skarżyński, pilot, ppłk WP; w 1933 r. ustanowił lotniczy rekord świata przelatując samotnie samolotem RWD-5 nad południowym Atlantykiem; w czasie II wojny światowej m.in. w 305 dywizjonie bombowym "Ziemi Wielkopolskiej"; zginął w czerwcu 1942 r. na Morzu Północnym.

  • 8.5

    W Wiedniu urodził się Friedrich August von Hayek, ekonomista, filozof, zwolennik liberalizmu; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii (1974).

  • 10.5

    W Omaha w stanie Nebraska urodził się Fred Astaire, aktor, tancerz, piosenkarz i choreograf.

  • 18.5

    Rozpoczęła się pierwsza haska konferencja pokojowa, w której uczestniczyło 26 państw.

  • 28.5

    W Jenisejsku na Syberii urodziła się Irena Krzywicka, pisarka, publicystka, zaangażowana w działania dotyczące edukacji seksualnej, planowania rodziny i równouprawnienia kobiet.

  • 3.6

    W Wiedniu zmarł Johann Strauss (młodszy), kompozytor, dyrygent, nazywany królem walca; autor popularnych operetek „Zemsta nietoperza”, „Noc w Wenecji” i „Baron cygański”.

  • 20.6

    W Beziers urodził się Jean Moulin, w czasie II wojny światowej przywódca francuskiego ruchu oporu, działacz Wolnej Francji; aresztowany przez Niemców i torturowany, zmarł w 1943 r.

  • 11.7

    Włoski przedsiębiorca Giovanni Agnelli założył firmę motoryzacyjną FIAT.

  • 15.7

    W luterańskim kościele w Paproci Dużej Józef Piłsudski zawarł związek małżeński z Marią Juszkiewicz.

  • 21.7

    Ernest Hemingway. Fot. PAP/CAF-Archiwum

    W Oak Park w stanie Illinois urodził się Ernest Hemingway, amerykański pisarz, dziennikarz, autor m.in. opowiadania „Stary człowiek i morze” oraz powieści „Komu bije dzwon”; laureat Nagrody Pullitzera (1953) i Literackiej Nagrody Nobla (1954).

  • 29.7

    Pierwsza konferencja pokojowa z Hadze. Fot. Wikimedia Commons

    W Hadze zakończyła obrady pierwsza konferencja pokojowa, w której uczestniczyło 26 państw; jej efektem było podpisanie trzech konwencji: o pokojowym rozwiązywaniu sporów międzynarodowych, o prawach i zwyczajach wojny lądowej oraz o zastosowaniu w czasie wojen morskich zasad genewskiej konwencji z 1864 r.

  • 3.8

    W Pabianicach urodził się Alfred Lenica, malarz.

  • 4.8

    W Pabianicach urodził się Alfred Lenica, malarz, w swojej twórczość nawiązywał m.in. do kubizmu i surrealizmu; współtwórca awangardowej poznańskiej grupy 4F+R (farba, forma, fantastyka, faktura + realizm), następnie związany z Grupą Krakowską.

  • 13.8

    Alfred Hitchcock. Fot. PAP/EPA

    W Londynie urodził się Alfred Hitchcock, mistrz kina grozy, reżyser, scenarzysta, twórca filmów kryminalnych i sensacyjnych; do najbardziej znanych jego dzieł należą "Nieznajomi z pociągu", "Okno na podwórze", "Północ-północny zachód", "Psychoza" i "Ptaki".

  • 16.8

    Maria Wittek. Fot. NAC

    We wsi Trębki koło Gostynina urodziła się Maria Wittek - od października 1939 do stycznia 1945 r. stała na czele Wojskowej Służby Kobiet w Komendzie Głównej SZP-ZWZ-AK; walczyła w powstaniu warszawskim; pierwsza kobieta w historii polskiej wojskowości mianowana na stopień generała (1991).

  • 18.8

    Ludwik Sempoliński. Fot. PAP

    W Warszawie urodził się Ludwik Sempoliński, aktor, śpiewak, reżyser, profesor warszawskiej PWST; związany m.in. z Teatrem Syrena; wystąpił w filmach „Pan Twardowski”, „Piętro wyżej”, „Paweł i Gaweł”, „Żołnierz królowej Madagaskaru”, „Skarb” i „Irena do domu!”.

  • 4.9

    Ida Kamińska. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Odessie urodziła się Ida Kamińska, aktorka, reżyserka, pedagog, tłumaczka; w latach 1955-1968 dyrektor Państwowego Teatru Żydowskiego w Warszawie; w 1967 r. otrzymała nominację do Oscara w kategorii najlepszej roli kobiecej za rolę w filmie "Sklep przy głównej ulicy"; w 1968 r. wyemigrowała do USA.

  • 8.9

    W Nieborowie urodził się Jerzy Dąbrowski, inżynier mechanik, konstruktor lotniczy, autor m.in. projektu dwusilnikowego bombowca PZL-37 „Łoś”; w czasie II wojny światowej oficer techniczny Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

  • 19.9

    Dekret prezydenta Francji ułaskawiający Alfreda Dreyfusa, francuskiego oficera pochodzenia żydowskiego, który w 1894 r. w oparciu o spreparowane dowody niesłusznie został skazany za zdradę państwa (przekazanie niemieckiej ambasadzie w Paryżu francuskich tajemnic wojskowych) i zesłany na Wyspę Diabelską w Gujanie; w 1906 r. Dreyfus został zrehabilitowany.

  • 29.9

    W Warszawie urodził się Jan Rzepecki, szef Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, komendant Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość".

  • 10.10

    W Krakowie zmarła Maria Angela Truszkowska, zakonnica, założycielka zgromadzenia felicjanek; beatyfikowana w 1993 r.

  • 11.10

    Imperium brytyjskie: Wybuchła II wojna burska (1899-1902).

  • 24.10

    Anatol Stern. Źródło: NAC

    W Warszawie urodził się Anatol Stern, poeta, prozaik, współtwórca polskiego futuryzmu.

  • 25.10

    Otwarto linię kolejową Chabówka-Nowy Targ-Zakopane.

  • 5.11

    We Lwowie zmarł Franciszek Smolka, prawnik, członek tajnych organizacji niepodległościowych, aresztowany przez władze austriackie w 1841 r., skazany na śmierć, następnie ułaskawiony; w 1848 r. przywódca polskiego ruchu narodowego w Galicji i prezes austriackiej Rady Państwa; poseł na galicyjski Sejm Krajowy; w latach 1881-1893 stał na czele austriackiej Izby Poselskiej.

  • 23.11

    W Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski, historyk, publicysta, działacz sanacyjny.

  • 24.11

    W Chojnacie koło Skierniewic urodził się Jan Adam Maklakiewicz, kompozytor, pedagog; dyrektor filharmonii w Krakowie (1945-1947) i w Warszawie (1947-1948).

  • 25.11

    W Tamanowicach koło Mościsk urodził się Tadeusz Białoszczyński, aktor filmowy i teatralny; wystąpił m.in. w filmach „Kościuszko pod Racławicami”, „Krzyżacy”, „Panny z Wilka”, „Ziemia obiecana” oraz serialu „Stawka większa niż życie”.

  • 29.11

    Założono piłkarski klub FC Barcelona.

  • 1.12

    W Paryżu zmarł Edmund Chojecki, pisarz, publicysta, podróżnik.

  • 14.12

    Adam Bień. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    We wsi Ossala w powiecie staszowskim urodził się Adam Bień, prawnik, działacz ludowy; w czasie II wojny światowej członek władz Polskiego Państwa Podziemnego; w 1945 r. aresztowany przez NKWD i sądzony w tzw. procesie szesnastu w Moskwie.

  • 16.12

    W Dąbrowie Górniczej urodził się Aleksander Zawadzki, funkcjonariusz Międzynarodówki Komunistycznej, członek władz KPP, PPR i PZPR; wicepremier (1949; 1950-1952), a następnie przewodniczący Rady Państwa (1952-1964).

  • 16.12

    Założono klub sportowy AC Milan.

  • 25.12

    Humphrey Bogart. Fot. PAP/EPA

    W Nowym Jorku urodził się Humphrey Bogart, aktor, bohater legendarnej "Casablanki", zdobywca Oscara za rolę w "Afrykańskiej Królowej" (1953).

  • 28.12

    Eugeniusz Bodo. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    W Genewie urodził się Eugeniusz Bodo, część źródeł jako miejsce jego urodzenia podaje Warszawę, jeszcze inne Łódź; jedna z największych gwiazd polskiego kina przedwojennego, aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy; znany z filmów "Czy Lucyna to dziewczyna?", "Paweł i Gaweł", "Piętro wyżej" oraz jako wykonawca piosenek "Ach, śpij kochanie", "Umówiłem się z nią na dziewiątą", "Już taki jestem zimny drań".

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL